Σενάρια και προγνωστικά για τη ρωσική οικονομία το 2016

18 Δεκεμβρίου 2015 Άννα Κούτσμα, RBTH
Θα γυρίσει η Ρωσία σε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης το 2016;
Russian Economics
Πηγή: Getty Images

Η κατάρρευση των τιμών του πετρελαίου το Δεκέμβριο έχει διχάσει τους ειδικούς, όσον αφορά στις προβλέψεις τους για τη ρωσική οικονομία το 2016. Οι «απαισιόδοξοι», περιμένουν, ως αναπόφευκτη, τη συνέχιση της ύφεσης στη ρωσική οικονομία και το επόμενο έτος. Άλλοι όμως, οι πιο «αισιόδοξοι», διαβάζουν διαφορετικά την κατάσταση και βρίσκουν αρκετούς λόγους για να πιστεύουν ότι η ρωσική οικονομία θα ανακάμψει και θα γυρίσει ομαλά σε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης.

Στα μέσα Δεκεμβρίου, οι τιμές του πετρελαίου στα διεθνή χρηματιστήρια (με αυτές συνδέεται και η τιμή της ρωσικής μάρκας URALS), αρκετές φορές υποχώρησαν κάτω από το ελάχιστο 7ετίας. Οι διαπραγματεύσεις έφτασε να γίνονταν σε τιμές χαμηλότερες από τα 38,5 δολάρια το βαρέλι. Ο κύριος λόγος για την πτώση των τιμών του «μαύρου χρυσού», είναι η πλεονάζουσα προσφορά ποσοτήτων στην αγορά και η άρνηση των μελών του ΟΠΕΚ (OPEC) να μειώσει τις ποσοστώσεις παραγωγής.

Οι «απαισιόδοξοι»

Ο υπουργός Οικονομικών της Ρωσίας, Αντόν Σιλουάνοφ, εκτιμά ότι η ζήτηση και η τιμή του πετρελαίου το επόμενο έτος θα συνεχίσουν να πέφτουν. Οι τιμές του πετρελαίου δεν αποκλείεται να πέσουν κάτω από το όριο των 30 δολαρίων. Ο υπουργός υπενθύμισε ότι στον προϋπολογισμό του 2016, οι τιμές του πετρελαίου έχουν υπολογιστεί στα 50 δολάρια το βαρέλι. «Θα πρέπει από τώρα να προετοιμάσουμε τα εφεδρικά σχέδια ενεργειών, στην περίπτωση που όντως οι τιμές θα συνεχίσουν και περαιτέρω να μειώνονται», δήλωσε ο Σιλουάνοφ στις 12 Δεκεμβρίου, σε κυβερνητική σύσκεψη στο Καζάν.

Οι προγνώσεις για το ρωσικό ΑΕΠ το 2016

Fitch: +0,5%

S&P: +0,3%.

Υπουργείο Οικονομικής Ανάπτυξης της Ρωσίας: +0,7%

ΟΠΕΚ: +0,3%

Κεντρική Τράπεζα της Ρωσίας: μεταξύ -2% και -3%

ΔΝΤ: -0,6%

Παγκόσμια Τράπεζα: -0,6%

(Δεδομένα της DELOITTE)

Τα 40 δολάρια είναι η τιμή που έχει υπολογιστεί στο «απαισιόδοξο» σενάριο της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας. Σε αυτή την περίπτωση, σύμφωνα με τις συντηρητικές εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας, η οικονομία θα απολέσει άλλο ένα 2%-3% και θα συνεχιστεί η τάση μείωσης των επενδύσεων. Σύμφωνα με την πρόεδρο της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας, Ελβίρα Ναμπιούλινα, «το τελευταίο διάστημα, το σενάριο αυτό γίνεται ολοένα και πιο επίκαιρο». Υπενθυμίζουμε ότι τα έσοδα του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού της Ρωσίας εξαρτώνται κατά περισσότερο από 50% από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο. Ταυτόχρονα, για το 2016, το έλλειμμα του προϋπολογισμού, σύμφωνα με απόφαση του προέδρου Πούτιν, δεν θα πρέπει να υπερβαίνει το 3%.

Εάν η τιμή του πετρελαίου πέσει στα 35 δολάρια, τότε, για την εκτέλεση του ρωσικού προϋπολογισμού 2016 με ανώτατο όριο ελλείμματος το 3%, η ισοτιμία του δολαρίου θα πρέπει να κυμαίνεται στο όριο των 94 ρουβλιών. Δηλαδή, θα πρέπει να έχουμε μια επιπλέον πτώση του ρουβλιού κατά 34%. Οι υπολογισμοί αυτοί περιέχονται στην έκθεση της Bank of America Merrill Lynch, όπως αναφέρεται σε δημοσίευμα του ειδησεογραφικού οργανισμού RBC. Σύμφωνα με τον επικεφαλής οικονομολόγο της Bank of America Merrill Lynch για τη Ρωσία και την Κοινοπολιτεία Ανεξαρτήτων Κρατών, Βλαντίμιρ Οσακόφσκι, μετά τις σημαντικές αλλαγές που σημειώνονται στις τιμές του πετρελαίου, η ισοτιμία του ρουβλιού είναι μάλλον αυτή που τελικά θα παραμείνει ως το βασικό εργαλείο για τον έλεγχο στα έσοδα του προϋπολογισμού.

Ακόμα και με 50 το βαρέλι για το 2016, η οικονομία θα συνεχίσει να συρρικνώνεται, κατά 0,5%-1% επιπλέον, εκτιμάει η Κεντρική Τράπεζα. Παρόμοιες προγνώσεις, για συνεχιζόμενη οικονομική ύφεση με την τιμή του βαρελιού του «μαύρου χρυσού» να κυμαίνεται μεταξύ 50-53 δολαρίων, έχουν κάνει το ΔΝΤ και η Παγκόσμια Τράπεζα.

Ο οικονομολόγος, Σεργκέι Αλεξάσενκο, θεωρεί ότι τα σημαντικότερα προβλήματα του επόμενου έτους θα είναι ο υψηλός πληθωρισμός, που «τρέχει» με 15% το Νοέμβριο, και η μείωση των πραγματικών εισοδημάτων του πληθυσμού. «Δυστυχώς, το 2016 δεν μπορούμε να αναμένουμε σημαντική βελτίωση της οικονομίας. Ο ομοσπονδιακός προϋπολογισμός δεν έχει χρήματα για την αύξηση των μισθών στον δημόσιο τομέα. Σε αυτήν την κατάσταση, ο πληθυσμός ελαττώνει τις δαπάνες του για την αγορά αγαθών μακροχρόνιας χρήσης, όπως αυτοκίνητα και κατοικίες, κι έτσι ο ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης μειώνεται περαιτέρω», εξηγεί στη RBTH ο Αλεξάσενκο.

Η Κεντρική Τράπεζα της Ρωσίας, αναμένει ότι η ανάκαμψη των πραγματικών εισοδημάτων του πληθυσμού και η επιστροφή στην κατανάλωση, θα έλθει όχι νωρίτερα από το 2018.

Το αισιόδοξο σενάριο

Η πρόγνωση του υπουργείου Οικονομικής Ανάπτυξης είναι πιο αισιόδοξη. Σύμφωνα με τον επικεφαλής του υπουργείου, Αλεξέι Ουλιουκάεφ, η περίοδος μεταβλητότητας των τιμών του πετρελαίου είναι περίπου στα δύο έως τρία τρίμηνα. «Έτσι, κάπου στα μέσα του 2016, είναι αρκετά πιθανό να έχει επέλθει μια νέα ισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης στην αγορά πετρελαίου», είπε ο υπουργός κατά τη διάρκεια συνεδρίασης κοινοβουλευτικού ελέγχου στο Συμβούλιο της Ομοσπονδίας (Άνω Βουλή της Ρωσικής Ομοσπονδίας), στις 9 Δεκεμβρίου.

Για το 2016, το υπουργείο Οικονομικής Ανάπτυξης συνεχίζει να υπολογίζει την τιμή του πετρελαίου στα 50 δολάρια το βαρέλι. Σε αυτή τη βάση, εκτιμά ότι σύντομα η οικονομία θα ανακάμψει σε θετικά πρόσημα και μέχρι το τέλος του 2016, το ρωσικό ΑΕΠ θα κινείται με ρυθμό ανάπτυξης +0,7%. Εν μέρει, το τελευταίο τρίμηνο του 2015 δίνει ένα θετικό σήμα που ενισχύει αυτή την άποψη: Στο διάστημα Σεπτεμβρίου – Νοεμβρίου, για πρώτη φορά το 2015, το ρωσικό ΑΕΠ παρουσίασε αύξηση κατά 0,1-0,2%.

Οι διεθνείς οίκοι αξιολόγησης

Η εκτίμηση του πρακτορείου Bloomberg για το 2016 είναι 55,5 δολάρια το βαρέλι. Μέση ετήσια τιμή πετρελαίου κάτω από 50 δολάρια, περιμένουν μόνο 5 από τους 27 αναλυτές. Οι διεθνείς οίκοι αξιολόγησης, επίσης δεν βλέπουν κίνδυνο για μια νέα κατάρρευση της ρωσικής οικονομίας. Τόσο ο οίκος αξιολόγησης Fitch, όσο και ο οίκος S&P, αναμένουν αύξηση του ΑΕΠ μεταξύ 0,5%-0,3%.

«Οι κύριοι αρνητικοί δείκτες της ρωσικής οικονομίας έχουν ήδη φανεί, και υπό αυτή την έννοια, ακόμη κι αν ακολουθήσει μια επιπλέον «δόση» αρνητικών αποτελεσμάτων, το επιχειρείν έχει αρχίσει να αποκτά ανοσία», συμφωνεί ο Βασίλι Γιακίμκιν, αναπληρωτής καθηγητής, της Σχολής Χρηματοοικονομικής και Τραπεζικής Διοικητικής της Ρωσικής Ακαδημίας Εθνικής Οικονομίας και Δημόσιας Διοίκησης (RANEPA). Σύμφωνα με τον εμπειρογνώμονα, απ’ όλους τους τομείς οικονομικής δραστηριότητας το 2016, τα πράγματα θα εξελιχθούν καλύτερα στους κλάδους των τροφίμων, της χημικής βιομηχανίας και της φαρμακοβιομηχανίας, καθώς και στον τουρισμό. «Ήδη σε αυτούς τους τομείς της οικονομίας γίνονται αισθητές οι διαδικασίες υποκατάστασης των εισαγωγών. Μπορούμε επομένως να αναμένουμε, ότι σε γενικές γραμμές το ΑΕΠ της Ρωσίας θα αρχίσει να παρουσιάζει μια μικρή αύξηση μετά το πρώτο τρίμηνο του 2016», καταλήγει ο Γιακίμκιν.

Προσδοκίες των Ρώσων πολιτών για την οικονομία το 2016

Ανάπτυξη: το 19%

Σταθερότητα: το 29%

Ύφεση: το 33%

Δεν ξέρω: το 19%

Άνδρες

Ανάπτυξη: το 23%

Σταθερότητα: το 30%

Ύφεση: το 30%

Δεν ξέρω: το 17%

Γυναίκες

Ανάπτυξη: το 15%

Σταθερότητα: το 28%

Ύφεση: το 35%

Δεν ξέρω: το 22%

 

+
Kάντε Like στη σελίδα μας στο Facebook!